rebetiko.sealabs.net

Λιγα λογια για τα makam και τους δρομους.
Στην δυτικη μουσικη οι οκτω ηχοι εν σειρα φταχνουν μια ΚΛΙΜΑΚΑ. Στην τουρκικη μουσικη η αντιστοιχια αυτή ονομαζεται ΚΑΤΑΤΑΞΙΣ η οποια μπορει να χωριστει σε τετραδες-πενταδες ή σε πενταδες-τετραδες, (κατι που συμβαινει και στους ηχους της βυζαντινης μουσικης).
Η ενωσις των τετραδων και πενταδων και η προσθεση των σημειων αλοιωσεων δημιουργει τις ΚΑΤΑΤΑΞΕΙΣ, οι οποιες χρειαζονται για τα makam (μελωδιιες). Άλλο λοιπον , ΚΛΙΜΑΚΑ (καταταξις) και άλλο ΜΑΚΑΜ (μελωδια). Makam είναι ο τροπος που θα παιχτει η κλιμακα.
Η κάθε τουρκικη κλιμακα χωριζεται σε 53 κοματα ή μορια και φυσικα ΔΕΝ αποδίδονται με συγκερασμενα οργανα
Τα makam χωριζονται σε τρια ειδη
1. Βασικο (Basit makam)
2. Εντονο (sed makam)
3. Συνθετο (Murekkep makam)
Το Βασικο μακαμ δημιουργειται από την ενωση μιας τελειας τετραδας και μιας τελειας πενταδας.
Όταν το Βασικο μακαμ μεταφερθει σε άλλο τονο τοτε ονομαζεται Εντονο.
Τα δε Συνθετα ονομαζονται ετσι όταν χρησιμοποιουνται πανω από μια κλιμακες για τον σχηματισμο τους.
Τα Βασικα μακαμ είναι 13
1. Τσαργκιάχ
2. Μπουσελίκ
3. Ραστ
4. Ουσάκ
5. Χιτζάζ
6. Ουζάλ
7. Χιουμαγιούν
8. Ζιργκιουλελί Χιτζάζ
9. Νεβά
10. Χουσεϊνί
11. Καρτζιγκιάρ
12. Σουζινάκ
13. Κιουρντί.

Οι αλοιωσεις είναι, Κόμα (διεση ή υφεση 1 κομα), Μπακιγιέ (διεση ή υφεση 4 κόματα), Κιουτσούκ Μουτζενέπ (διεση ή υφεση 5 κοματα), Μπουγιούκ Μουτζενέπ (διεση ή υφεση 8 κοματα) και Τανίνι (διπλη διεση ή υφεση 9 κοματα).
Ο κάθε τονος (Ντο-Ρε π.χ) δηλαδη χωριζεται σε 9 ισα μερη.
Οσο για τον Καρτζιγκιάρ είναι ο εξης:

A Bκομα C D Eμπακιγιε υφεση Fμπακιγιε διεση G A.

Σημειωση: Μπορειτε να δειτε τα σημεια αλλοιωσεων στην διευθυνση

http://pg.photos.yahoo.com/ph/karaven_m ... pg&.src=ph

Νομίζω ότι τα κόμματα και αυτή η σημειολογία δεν μπορούν να χρησιμοποιηθούν στο μπουζούκι γιατί όπως είπες το μπουζούκι είναι συγκερασμένο και δεν μπορεί να αποδώσει όλους τους δρόμους. Αυτά είναι για ούτι, βιολι σάζι κτλ και αφορούν αυτούς που παίζουν αυτά τα όργανα.

Μήπως μπορείς σε παρακαλώ να κάνεις μία παρόμοια ανάλυση που μπορεί να χρησιμοποιηθεί για μπουζούκι?

Ευχαριστώ εκ των προτέρων,
Μπιλλάρας

Φιλε Billara,
Τα κοματα ειναι μικρες υποδιαιρεσεις του τονου και για να στο δωσω αυτο σχηματικα, στον Ουσακ απο Α (λα)π.χ υπαρχει 1 κομα υφεση στον οπλισμο της κλιμακας στο Β(σι), αυτο ακουστικα σημαινει ΣΧΕΔΟΝ Β(σι) παρα Β μπεμολ.
Αν υπηρχε υφεση Κιουτσουκ Μουνετζεπ (5 κοματα) το Β θα ηταν σχεδον Β μπεμολ και λιγο παραπανω (1κομα) απο υφεση και το μακαμ θα ηταν Κιουρντί. Ακουστικα αυτο θα μπορουσε να αποδοθει σαν Β μπεμολ.
Τα ξαναλεμε.

Διορθωση για το προηγουμενο post. Το μακαμ θα ειναι Κιουρντί και οχι Χουσεϊνί. Sorry ε?

Θές να πεις ότι θα ήτανε χουσεινί κι'όχι κιουρντί.Φαντάζομαι οτι η διαφορά ανάμεσα στο κιουρντί και το καρτζιγιάρ θα είναι ανάλογη.Η ένσταση μου είναι στο "ουσάκ απο λα" που είπες.Τέτοιο πράγμα δεν ύπάρχει.Το ουσάκ είναι ο πρώτος ήχος και είναι πάντα πα(ρε),επίσης έχει ακόμα ένα κόμμα ύφεση στο σι(΄οταν είναι απο ρε,αυτά που είπες ισχύουν για το κόμμα στο μι),ή έστω αν το θέλεις απο λα το κόμμα είναι στο φα# Υπάρχει όμως διαφορά στο ύφος με το οποίο αποδίδονται τα μακάμια;Ισχύει αυτό που είπα για το ουσάκ και το χουσεινί;Φαντάζομαι οτι η διαφορά ανάμεσα στο κιουρντί και το καρτζιγιάρ θα είναι ανάλογη.Φώτισε μας karaven!

Επειδή η αποσπασματική παράθεση μπερδεύει αντί να εξηγεί τα πράγματα γιά όποιον ξέρει αγγλικά και ενδιαφέρεται γιά την βασική δομή των μακάμ πιστεύω ότι μιά καλή διεύθυνση είναι http://www.oud.eclipse.co.uk/index.html
Μιλάει και γιά την Τούρκική και γιά την Αράβικη θεωρία.
Οι Τούρκοι γράφουν από σόλ δηλαδή ότι βλέπουμε θα πρέπει να το κατεβάζουμε μία πέμπτη κάτω γιά να έχουμε αντιστοιχεία στην Ευρωπαϊκή μουσική. Οι Άραβες από ντό όπως ξέρουμε.
Βέβαια θα πρέπει να επισημάνουμε ότι τα μακάμ δεν είναι μόνο οι κλιμακές τους αλλά και πληροφορίες που πρέπει να έχουμε και γιά την κινησή τους (δηλ, είσοδος, τετράχορδα και πορεία, με λίγα λόγια που μπαίνει και πως κινείται η μελωδία) και τις ιδιαιτεροτητές του (δηλαδή έλξεις και ιδιαίτερες φράσεις που συνηθίζει να κάνει η μελωδία) πράγματα που είναι αναπόσπαστα στοιχεία του μακάμ.
Γιά παράδειγμα το ουσάκ και το χουσεϊνί έχουν την ίδια κλίμακα αλλά διαφορετικό άκουσμα γιατί το ουσάκ έχει είσοδο στο ρε (ντουγκιάχ) κάνει τεράχορδο ουσάκ στο ρέ (ντουγκιάχ) και πεντάχορδο ράστ ή συνηθέστερα μπουσελίκ στο σόλ (νεβά), έχει συνήθως μικρή έκταση και ενώ γράφεται το μι με ύφεση ενός κόματος (σεγκιάχ) παίζεται αρκετά χαμηλώτερα 2 ή 3 κόμματα ιδιαίτερα σε κατιούσες κινήσεις, ενώ το χουσεϊνί έχει μεγαλύτερη έκταση, έχει είσοδο στο λά (χουσεϊνί) κάνει τετράχορδο ουσάκ σε ανιούσες και τετράχορδο κιουρντί σε κατιούσες κινήσεις στο λά (χουσεϊνί) (με λίγα λόγια έχει διατονική συμπεριφορά) μετά κάνει πεντάχορδο χουσεϊνί στό ρε (ντουγκιάχ) που μπορεί να το μετατρέψει και σε τετράχορδο κιουρντί.
Τώρα βέβαια τα παραπάνω μιάζουν τουλάχιστον κινέζικα σε όποιον δεν έχει μιά ιδέα γιά την Ανατολική μουσική αλλά τα γράφω σε συνδιασμό με την θεωρία από το παραπάνω site γιά να πώ ότι όσο και να μιλάμε γιά κλίμακες και ά;λλα ωραία πράγματα θέλει κατ' αρχάς θεωριτική βάση αλλά και αναφορά και σε όλα τα άλλα στοιχεία του μακάμ γιά να μπορέσει κάποιος να παίξει στ' αλήθεια το μακάμ και όχι να βολτάρει στις νότες του

Συμφωνώ απόλυτα με τον προλαλλήσαντα. Αν θέλεις να λέει κάποιος ότι ξέρει από μουσική πρέπει να αχοληθεί με τη θεωρία. Να καταλαβαίνει τι συμβαίνει με τον ήχο.

Παρόλαυτά, αν θέλεις να μάθεις μπουζούκι για να παίζεις σε καμιά ταβέρνα πίνοντας τσίπρο και τρώγοντας σαρδέλα στα κάρβουνα, είναι αμφίβολο κατα ποσό σου χρειάζεται να γνωρίζεις όλα τα παραπάνω. Αυτά τα πεντε δέκα πραγματάκια που γράφουν τα βιβλία που ασχολούνται με τους δρόμους (η αυτά που μπορείς να βρείς στο internet) είναι ΥΠΕΡΑΡΚΕΤΑ για καποιον που θέλει να κανει το κέφι του.

Ας το ξεκαθαρίσουμε επιτέλους:

ΜΟΥΣΙΚΟΣ = ΩΔΕΙΟ ΚΑΙ ΘΕΩΡΙΑ,

ΧΟΜΠΙΣΤΑΣ = ΛΙΓΟ ΑΠΟ 'ΔΩ ΚΑΙ ΛΙΓΟ ΑΠΟ 'ΚΕΙ, ΑΝΤΕ ΚΙ ΑΣΠΡΟ ΠΑΤΟ

Ειναι διαφορετικά πράγματα νομίζω και κατα συνέπεια και οι απαιτήσεις είναι διαφορετικές.