rebetiko.sealabs.net

Και τώρα λίγη γκρίνια με αφορμή μια έκφραση του φίλου αεροκωπηλάτη :
«αστικολαϊκή κλπ»
Κάποιοι ρεμπετομπουρδολόγοι ( και δεν ανακαλώ με τίποτα και δεν περιλαμβάνω τον «αεροκωπηλάτη» στον όρο ) ονόμασαν "αστικό λαϊκό" το είδος των τραγουδιών που επικρατεί εδώ μέσα . Δηλαδή τα μη λαϊκά τραγούδια πως τα ονομάζουν "αστικό αστικό" , τους κακοπάει ο όρος " της πόλης " και πρέπει να είναι σώνει και καλά του " άστεως !!!!!!!!!! " . Χώρια που προσωπικά κάθε φορά που ακούω αστικό και προτού ακούσω τη συνέχεια αυτόματα το μυαλό μου πάει σε τραγούδι των αστών και όχι του λαού . Και μια που έχει επικρατήσει ο όρος "δημώδες " ή " δημοτικό " , για το τραγούδι της υπαίθρου κυρίως μετά τη δημιουργία των πόλεων , τι μας χαλάει να κρατήσουμε τον όρο "λαϊκό" σκέτον και "αστικό " για τα λοιπά τραγούδια της πόλης που βασικά ήταν των αστών , τα άκουγαν βέβαια ευχάριστα και οι λαϊκοί άνθρωποι όπως άλλωστε και τα λαϊκά τα άκουγαν και αστοί .

Όσα δίκαια ή άδικα κι αν καταμαρτυρεί κανείς στους «ρεμπετομπουρδολόγους» (εμού εξαιρετέου ή μη, αδιάφορο), δεν μπορεί θεωρώ να τους καταλογίσει τον όρο «αστικολαϊκό τραγούδι». Ότι κάποιοι ερευνητές του είδους (π.χ. Νέαρχος Γεωργιάδης) τον χρησιμοποίησαν, εντάξει, αλλά δεν τον εφηύραν αυτοί. Τον βρήκαν έτοιμο εξωρεμπετομπουρδολογικώς μεν, εθνομουσικολογικώς δε: ένα πρόχειρο παράδειγμα εμβληματικού μουσικολόγου που μου έρχεται στο νου είναι ο Φοίβος Ανωγειανάκης. Στο βασικό κείμενό του για το ρεμπέτικο στην Επιθεώρηση Τέχνης το 1961 μας λέει ότι το ρεμπέτικο «αποτελεί μια απ’ τις μορφές του αστικού λαϊκού τραγουδιού. Άλλες τέτοιες μορφές είναι τα λαϊκά δημοτικοφανή τραγούδια…, η επτανησιώτικη καντάδα, η αθηναϊκή καντάδα κλπ».
Τον ίδιο όρο συναντάει κανείς και σε σοβαρά πανεπιστημιακά εγχειρίδια, όπως στο ΤΕΧΝΕΣ ΙΙ: Επισκόπηση ελληνικής μουσικής και χορού, τόμος Γ΄ Ελληνική μουσική πράξη: λαϊκή παράδοση-νεώτεροι χρόνοι, εκδ. Ελληνικό Ανοιχτό Πανεπιστήμιο 2003: «οριοθετούμε το κύριο σώμα της ελληνικής αστικολαϊκής μουσικής ως εκείνο που ξεκινάει τον 19ο αιώνα με την επτανησιακή και συνακόλουθα την αθηναϊκή καντάδα, το πολίτικο και σμυρνέικο τραγούδι, αλλά και το “αθηναϊκό τραγούδι”, καθώς και το ρεμπέτικο και λαϊκό, και όσα άλλα έχουν καταβολές σε αυτά και αποτελούν μετεξελίξεις και συνθέσεις τους».

Τώρα όσο για το επίθετο «αστικός», ατόπως σού ανακαλούνται αυτομάτως ταξικές συνδηλώσεις, φρονώ, Θανάση. Μια χαρά αρχαιοελληνική λέξη είναι και από πάντα η πρώτη και κύρια σημασία της ήταν: «ο του άστεως, σε αντίθεση προς το αγροτικός, ο αγαπών τον εν πόλει βίον». Με αυτή τη λογική, για παράδειγμα, και το αστικό δίκαιο=το δίκιο των αστών (ως τάξεως), αστικό τοπίο=το τοπίο των αστών (ως τάξεως), όπερ άτοπον

Είναι σοβαρό επιχείρημα για να μην σου αρέσει η λέξη αστικό το ότι σου θυμίζει τους αστούς;
Απαντώ εγω-οχι.
Ούτε το οτι προήλθε απο μελετητές-που κι εγώ μερικούς δεν τους χωνεύω-
Το λαϊκό που ζητάς σαν τίτλο είναι μέσα στο"λαϊκό αστικό " που καλύπτει και δίνει πιο συγκεκριμένα την ταυτότητα του τραγουδιού.
Και αυτό γιατί, για να υπάρχει τέτοιο τραγούδι, προϋπόθεση είναι η ύπαρξη του άστεως...
Όπως και του Δημοτικού τραγουδιού η ύπαρξη της υπαίθρου, οχι γιατί έχει βουκολική ζωή, αλλά λόγω των κοινωνικών συνθηκών και της οργάνωσης της κοινωνίας.

καλώς ήρθατε στην αστικολαϊκοτραγουδοσελίδα!