ΟΙ ΛΑΧΑΝΑΔΕΣ (Κάτω στα Λεμονάδικα) - (Β. Παπάζογλου)

Απάντηση
Άβαταρ μέλους
socrates
More than 150 posts user.
Δημοσιεύσεις: 424
Εγγραφή: 21 Οκτ 2006 11:31 pm
Τοποθεσία: the other side of nowhere

ΟΙ ΛΑΧΑΝΑΔΕΣ (Κάτω στα Λεμονάδικα) - (Β. Παπάζογλου)

Δημοσίευση από socrates » 17 Μαρ 2016 10:06 am

ΓΕΝΙΚΟΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΠΑΡΤΙΤΟΥΡΩΝ

Πηγή: ΟΙ ΛΑΧΑΝΑΔΕΣ

Μία από τις πιο υπέροχες μουσικά, και ταξικά/κοινωνικά συνειδητοποιημένες συνθέσεις του Παπάζογλου. Ο συνθέτης αυτός, σαν κάτοικος της Κοκκινιάς που ήταν, ζωγράφισε με έντονα χρώματα τον Πειραιά αρκετό καιρό πριν το κάνουν ο Μάρκος, ο Μπαγιαντέρας, ο Παπαϊωάννου και άλλοι και η θεματολογία αυτού και άλλων τραγουδιών του είναι κάτι σαν κοινωνική ιστορία των περιθωριακών κοινωνικών ομάδων, ντόπιων και προσφυγικών που συγχωνεύτηκαν στο μεγάλο κοινωνικό καμίνι του προπολεμικού Πειραιά. Τα παλιά Λεμονάδικα ήταν στην πλατεία Καραϊσκάκη, κατόπιν "μετακόμισαν" στην πλατεία Ιπποδάμειας (που δεν υπάρχει πια) και ήταν κεντρική πιάτσα ποτοφολάδων (όπως του παρόντος τραγουδιού), νταβατζήδων, και λοιπών ημι-παρανόμων ή παρανόμων στοιχείων, ανθρώπων του κοινωνικού περιθωρίου που στη συνείδηση του τραγουδιού βλέπονται από τον πολύ παρατηρητικό συνθέτη με συμπάθεια, σαν κοινωνικά θύματα και όχι σαν παράνομοι.
Φυσικά "λαχανάδες" εννοούνται οι πορτοφολάδες, "λάχανα" τα παλαιά πράσινα χάρτινα πεντακοσάρικα, και "παντόφλες" τα πορτοφόλια, στην καθημερινή αργκό της εποχής.
Το τραγούδι έγινε πασίγνωστο από την πρώτη του κυκλοφορία το 1933 και αμέσως κυκλοφόρησε και σε διάφορες χώρες της Ευρώπης. Στην Ελλάδα οι διάφορες ηχογραφήσεις του είναι πάμπολλες. Διαλέγω αυτή του 1934 με τον Στελλάκη Περπινιάδη για αυτή την καταγραφή.

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ

Το ενδιαφέρον σ' αυτή την ηχογράφηση είναι πως ο Παπάζογλου προτιμά να μην ξαναπαίξει καθόλου την πασίγνωστη εισαγωγή του τραγουδιού όπως κάνει στις ηχογραφήσεις με το Ρούκουνα και την Ρόζα Εσκενάζυ, ή τουλάχιστον κάθε διπλή φορά όπως στην ηχογράφηση με την Κατίνα Χωματιανού. Εδώ χρησιμοποιεί σαν ενδιάμεσες εισαγωγές τις δύο τελευταίες φωνητικές φράσεις. Επίσης εδώ έχουμε την μόνη ηχογράφηση που συμπεριλαμβάνει και την πέμπτη στροφή των στίχων όπου οι λαχανάδες εξηγούν τη στάση τους, τα κίνητρά τους και την "επιλογή" του "επαγγέλματος" των.
Η συμπερίληψη της πέμπτης στροφής έχει σαν αποτέλεσμα την μη επανάληψη της οργανικής απάντησης του μέτρου 5 (της παρτιτούρας) η οποία διπλή απάντηση είναι παρούσα σε όλες τις άλλες ηχογραφήσεις υπό συζήτηση.
Υπάρχει μία άλλη εκτέλεση στη βάση δεδομένων με τον Περιστέρη στο σόλο όργανο όπου ο τραγουδιστής αναφέρεται σαν "άλλος καλλιτέχνης". Σε αυτήν μου φαίνεται πως τραγουδά ο Βιδάλης, αλλά αν κάποιος έχει διαφορετική γνώμη ας την διατυπώσει.
Η ηχογράφηση με την Μπέλλου (στην γηραιά της ηλικία), με ντραμς και τα ρέστα ακούγεται αισχρή και σλυλάδικη στα δικά μου αυτιά.
Κανένα ενδιαφέρον (όσον αφορά τον Σμυρναίικο τρόπο εκτέλεσης) δεν παρουσιάζει για μένα επίσης η ηχογράφηση με τον Ιορδάνη Τσομίδη.

Το τραγούδι έχει τροπική συμπεριφορά Χουζάμ (όπως το "Σαν Εγύριζα απ' την Πύλο") και βασισμένη και εδώ στο ελαφρά χαμηλωμένο ΣΙ (όχι ΣΙb), επομένως, απολύτως τεχνικά δεν είναι "Χουζάμ" γιατί σαν Χουζάμ θα βασιζόταν στο ελαφρά χαμηλωμένο ΜΙ. Οι Άραβες έχουν δύο ονομασίες για αυτή την παραπλήσια τροπική συμπεριφορά σε διαφορετική τεσιτούρα, τα τετράχορδα IRAK (Ιράκ) για τη χαμηλή 8βα και EVIC (Εβίτζ) για την ψιλή 8βα, αμφότερα βασισμένα στα αντίστοιχα τονικά ύψη του ελαφρά χαμηλωμένου ΣΙ.

Η οργανική εισαγωγή είναι φημισμένη, πολυπαιγμένη και διασκευασμένη σε άπειρες μετέπειτα ηχογραφημένες εκτελέσεις του τραγουδιού. Δεν είναι τίποτα πάρα πάνω από μία κατιούσα κλίμακα παιγμένη δύο φορές υπό μορφή ερώτησης στην δεσπόζουσα (ΡΕ) και απάντησης στην τονική (ΣΙv*).
Όταν το σόλο όργανο είναι ασυγκέραστο (βιολί) η σκάλα παίζεται απλά και σε όγδοα συνήθως, όταν το σόλο όργανο είναι συγκερασμένο (και ευέλικτο, - κιθάρα ή μπάντζο στην παρούσα περίπτωση, ή θα μπορούσε και μαντολίνο) η εισαγωγή παίζεται συνήθως διανθισμένη (με πλεχτή διπλοπενιά και σε δέκατα έκτα).
Το τραγούδι μέσα από τη διεργασία πολλών δεκαετιών που έχουν προκύψει έχει καταντήσει να παίζεται/ακούγεται σαν τελείως συγκερασμένο (σκληρό ματζόρε) και εξ' ού οι προστιθέμενες προαιρετικές διφωνίες σε παράλληλες τρίτες/έκτες στην ταμπλατούρα του μπουζουκιού.

Βασίζω, όπως έχω ξαναπεί, τις καταγραφές κυρίως στην πρώτη στροφή. Στην παρούσα καταγραφή δίνω και τη δεύτερη στροφή όπως την άκουσα από την ηχογράφηση του Περπινιάδη, για να δείξω κάποιες μικρές διαφορετικές λεπτομέρειες ρυθμού και εκφοράς κυρίως.

Η κυρίως παρτιτούρα και η ταμπλατούρα για μαντολίνο (σαν οδηγός στην πρώτη θέση του οργάνου εξ' ολοκλήρου) δίνονται στην αρχική τονικότητα-τροπικότητα. Οι συζεύξεις προσωδίας στην παρτιτούρα αφορούν τη φωνή και όχι το χειρισμό της πένας η οποία είναι έκδηλη στην ταμπλατούρα χωρίς αυτού του είδους legato που είναι πιο ιδιωματικό για βιολί.
Η ταμπλατούρα για μπουζούκι μεταφέρεται μία τετάρτη χαμηλότερα σε ΡΕ. Υπάρχουν πολλοί αποτελεσματικοί και πρακτικοί δαχτυλισμοί για το αριστερό χέρι, αλά αφήνω αυτόν που χρησιμοποιεί μόνο την πρώτη χορδή για μεγαλύτερη ομοιογένεια ήχου.
Η προαιρετική διφωνία της εισαγωγής δίνεται στο τέλος της σελίδας.
(Ταμπλατούρες για σόλο κιθάρα ή μπάντζο δεν δίνονται, αλλά μπορούν να ζητηθούν αν είναι επιθυμητές).
Εννοείται πως το κομμάτι είναι πανεύκολο για πλάγιο φλάουτο ή φλάουτο ντόλτσε σε ΣΟΛ και σε ΡΕ.

Ρυθμική μορφή
Από τις δύο μορφές γραφής του αμπντάλικου διαλέγω την πρώτη του ολοκλήρου μέτρου ανά μουσική φράση στη μορφή 3+2+2+2/4 (με ανάκρουση ογδόου για το παρόν κομμάτι), αλλά είναι δυνατόν να γραφεί με προ-ανάκρουση ογδόου και ελλιπές μέτρο τριών τετάρτων στην αρχή, χωρίς καμία έκδηλη ρυθμική ασάφεια στην παρτιτούρα ή στον τονισμό.

*Εδώ μιλάμε για τροπικές σχέσεις τονικής-δεσπόζουσας που δεν υφίστανται πάντα σε καθαρές πέμπτες και στην παρούσα περίπτωση είναι σε σχέση μικρής τρίτης (ΣΙv-ΡΕ)
4-CHORDS-IRAK-EVIC-HUZAM.png
4-CHORDS-IRAK-EVIC-HUZAM.png (15.98 KiB) Προβλήθηκε 3466 φορές
ΟΙ ΛΑΧΑΝΑΔΕΣ score.pdf
(122.8 KiB) Μεταφορτώθηκε 692 φορές

Click Here for Scrolling Score - Κλικ εδώ για κινούμενη παρτιτούρα
ΟΙ ΛΑΧΑΝΑΔΕΣ score.mp3
(3.04 MiB) Μεταφορτώθηκε 84 φορές

ΟΙ ΛΑΧΑΝΑΔΕΣ score.xml
(583.83 KiB) Μεταφορτώθηκε 94 φορές
ΟΙ ΛΑΧΑΝΑΔΕΣ mandolin lead.pdf
(86.11 KiB) Μεταφορτώθηκε 663 φορές

ΟΙ ΛΑΧΑΝΑΔΕΣ bouzouki lead.pdf
(120.97 KiB) Μεταφορτώθηκε 656 φορές
Τελευταία επεξεργασία από socrates σε 20 Απρ 2016 10:49 am, έχει επεξεργασθεί 16 φορές συνολικά.

Άβαταρ μέλους
αεροκωπηλάτης
More than 100 posts user
Δημοσιεύσεις: 100
Εγγραφή: 24 Ιαν 2010 05:59 pm

Re: ΟΙ ΛΑΧΑΝΑΔΕΣ (Κάτω στα Λεμονάδικα) - (Β. Παπάζογλου)

Δημοσίευση από αεροκωπηλάτης » 17 Μαρ 2016 01:50 pm

Ένα μπράβο και πάλι Socrates! Νομίζω πως τέτοια δουλειά δεν έχει ξαναγίνει, τουλάχιστον με την πληρότητα και τη σοβαρότητα που την διακπεραιώνεις εσύ.

Δύο παρατηρήσεις επί πειραϊκού (πώς λέμε επί προσωπικού;) μόνο από μένα (και λόγω καταγωγής από εκεί):
Τα "Λεμονάδικα" δεν μετακόμισαν στην Πλατεία Ιπποδαμείας αλλά ας πούμε αρχή Καμινίων (βλ. http://mlp-blo-g-spot.blogspot.gr/2011/ ... st_12.html) και το δεύτερο, α όλα κι όλα, η Πλατεία Ιπποδαμείας ζη και βασιλεύει!
Σήκω το κεφαλάκι σου, από το προσκεφάλι
κι έχω δυο λόγια να σου πω, και ξαναγείρε πάλι

Για το Ανικανοποίητο.....
More than 150 posts user.
Δημοσιεύσεις: 487
Εγγραφή: 20 Νοέμ 2015 11:17 pm

Re: ΟΙ ΛΑΧΑΝΑΔΕΣ (Κάτω στα Λεμονάδικα) - (Β. Παπάζογλου)

Δημοσίευση από Για το Ανικανοποίητο..... » 17 Μαρ 2016 02:38 pm

Όταν μία εργασία γίνεται από έναν άνθρωπο με πάθος για το αντικείμενο του το αποτέλεσμα είναι μοναδικό και σημαντικό.

Θα συμπράξω λοιπόν με το ¨μισό¨σχόλιο του αεροκωπηλάτης γιατί ούτε καν ξέρω που πέφτουν οι πλατείες.Χαχαχαχαχα.

Να είστε καλά και οι δύο για τις πληροφορίες που μας δίνετε *clap*
Συνημμένα
ΠΑΠΑΖΟΓΛΟΥ-ΣΤΕΛΛΑΚΗΣ-ΟΙ-ΛΑΧΑΝΑΔΕΣ.jpg
CG-821 - DG-2041
ΠΑΠΑΖΟΓΛΟΥ-ΣΤΕΛΛΑΚΗΣ-ΟΙ-ΛΑΧΑΝΑΔΕΣ.jpg (105.42 KiB) Προβλήθηκε 2660 φορές
Τελευταία επεξεργασία από Για το Ανικανοποίητο..... σε 16 Ιούλ 2016 11:25 am, έχει επεξεργασθεί 1 φορά συνολικά.

Άβαταρ μέλους
socrates
More than 150 posts user.
Δημοσιεύσεις: 424
Εγγραφή: 21 Οκτ 2006 11:31 pm
Τοποθεσία: the other side of nowhere

Re: ΟΙ ΛΑΧΑΝΑΔΕΣ (Κάτω στα Λεμονάδικα) - (Β. Παπάζογλου)

Δημοσίευση από socrates » 17 Μαρ 2016 09:20 pm

Ευχαριστώ αεροκωπηλάτη και Για το ανικανοποίητο… για τα σχόλια και την πληροφόρηση.
Αεροκωπηλάτη, χρειάζομαι κάποια διαφώτιση ακόμα για την Πειραϊκή τοπογραφία. Δεν είμαι από τον Πειραιά αλλά μεγάλωσα εκεί. Όταν ήμουν περίπου 15 ετών σύχναζα στου Τσακιριάν μερικές φορές (κοπάνα απ' το γυμνάσιο) που είχε τότε το μαγαζάκι του στην Αλιπέδου, στο στενό πίσω από την πλατεία Ιπποδαμείας. Μία μέρα "γρατσούνιζα" τους Λαχανάδες σ' ένα από τα φθνηνά μπουζούκια που πουλούσε και με ρώτησε που το ξέρω το τραγούδι. Του είπα ότι μου άρεσε πολύ και προσπαθούσα να το μάθω και τον ρώτησα να μου πεί που ήταν τα Λεμονάδικα. Μου είπε:
"Στην πλατεία, μπροστά απ' του Τσελέπη, πριν τον πόλεμο, αλλά τους έδιωξαν από εκεί και αυτοί ήρθανε εδώ από πάνω στο τέλος της Γούναρη".
Εγώ θεώρησα ότι ήρθαν στην πλατεία Ιπποδαμείας που ήταν εκεί που έλεγε, γιατί ακόμα υπήρχαν εκεί μαγαζιά πολλά με διάφορα είδη και παζάρι με υπόστεγα, τέντες, κλπ, αν και όλα ήταν νόμιμα τότε.
Εσύ πού ακριβώς εννοείς στα Καμίνια? Εννοείς στην Σκυλίτση κοντά στη γέφυρα στο εργοστάσιο του Κεράνη, που περνούσε πάνω από τις γραμμές του ηλεκτρικού σιδηρόδρομου? Και από τη μεριά του κυρίως Πειραιά ή των Καμινίων?
Όσο για την πλατεία Ιπποδαμείας, για χρόνια τώρα υπάρχει μεγάλος ανοιχτός χώρος στη διασταύρωση Γούναρη και Σκυλίτση, αλλά λέγεται ακόμα "πλατεία"? Μόνο αυτοκίνητα περνούν από εκεί τώρα (υποθέτω πάνω στο έδαφος της πλατείας - δεν καλοθυμάμαι την τοπογραφία), κι' εγώ επίσης όταν οδηγώ από Αθήνα για το λιμάνι περνώ από εκεί και στρίβω δεξιά και αμέσως αριστερά στον καινούργιο δρόμο που άνοιξαν για να βγώ στην παραλιακή διασταύρωση μεταξύ Ηλεκτρικού και παλιάς ΣΠΑΠ.

Τα λέω καλά ή είναι μπέρδεμα? :)
Τελευταία επεξεργασία από socrates σε 23 Μαρ 2016 12:18 pm, έχει επεξεργασθεί 1 φορά συνολικά.

Άβαταρ μέλους
αεροκωπηλάτης
More than 100 posts user
Δημοσιεύσεις: 100
Εγγραφή: 24 Ιαν 2010 05:59 pm

Re: ΟΙ ΛΑΧΑΝΑΔΕΣ (Κάτω στα Λεμονάδικα) - (Β. Παπάζογλου)

Δημοσίευση από αεροκωπηλάτης » 18 Μαρ 2016 01:48 pm

Μια πολύ σύντομη επισκόπηση, για όσους ενδιαφέρονται:
Στις 4 Ιανουαρίου του 1929 είναι που ξεσπάει η πρώτη μεγάλη πυρκαγιά στην Πλατεία Καραϊσκάκη και καταστρέφονται εγκαταστάσεις και παραπήγματα στα Λεμονάδικα. Ωστόσο, θα επιτραπεί η επανεγκατάστασή τους, παρά τις διάφορες συζητήσεις των διαμαχομένων πλευρών περί επανεγκατάστασης ή μη.

Εννιά χρόνια αργότερα, στις 23 Ιουλίου 1938 ξεσπάει η δεύτερη μεγάλη πυρκαγιά που τα κάνει όλα ρημαδιό στα Λεμονάδικα. Αυτή πλέον είναι η οριστική βολή στην ρεμπέτικη, μεταξύ άλλων, πιάτσα εκεί. Αποτεφρώθηκαν 185 καταστήματα και καταστηματάκια, καθώς και τα δύο μεγάλα υπόστεγα που στέγαζαν την οπωραγορά. (Έχει σημασία να υπογραμμίσουμε την ακριβή χρονολογία, διότι παντού στο διαδίκτυο και εκτός αυτού βλέπω να μιλούν για το 1937 και όχι το 1938, όπως είναι το αληθές.)

Τελικά, στις 22 Νοεμβρίου 1938 δόθηκε η λύση στους πυροπαθείς οπωροπώλες, οι οποίοι εγκαταστάθηκαν σε ευρύτατο γήπεδο στο σημείο που προσδιορίζεται από τη νυν Λεωφόρο Αθηνών-Πειραιώς και Γρ. Λαμπράκη και Δωδεκανήσου (σα να λέμε αρχή Καμινίων από τη μία, αρχή για να ανέβουμε για Πειραιά από την άλλη).

Τώρα, Socrates, τα λεγόμενα του Τσακιριάν δεν μπορώ να τα εκτιμήσω σύμφωνα με όσα έχω διαβάσει σχετικά. Δεν συνάντησα κάποια τέτοια πληροφορία περί προσωρινής ή μη μετακόμισής της οπωραγοράς στην Πλατεία Ιπποδαμείας.

Όσο για την πλατεία, είναι ακριβώς αυτή που περιγράφεις:
https://cityplaces.gr/%CE%A7%CE%AC%CF%8 ... E%BD%CE%B1
Σήκω το κεφαλάκι σου, από το προσκεφάλι
κι έχω δυο λόγια να σου πω, και ξαναγείρε πάλι

Άβαταρ μέλους
socrates
More than 150 posts user.
Δημοσιεύσεις: 424
Εγγραφή: 21 Οκτ 2006 11:31 pm
Τοποθεσία: the other side of nowhere

Re: ΟΙ ΛΑΧΑΝΑΔΕΣ (Κάτω στα Λεμονάδικα) - (Β. Παπάζογλου)

Δημοσίευση από socrates » 19 Μαρ 2016 06:07 am

Ευχαριστώ πολύ αεροκωπηλάτη, άκρως ενδιαφέρουσες (και με συναισθηματικό περιεχόμενο για μένα) οι πληροφορίες!
Μία πυρκαγιά μου ακούγεται σαν ατύχημα, αλλά δύο? Μου ακούγεται σαν "απροσεξία" κάποιων.
Με κατατόπισες πλήρως για την καινούργια τοποθεσία των Λεμονάδικων, μάλλον παρερμήνευσα ή δεν θυμάμαι καλά την διευκρίνηση του Αγκόπ, (δεν έπεσα και πολύ έξω όταν είπα "κοντά στου Κεράνη"), ε, λίγο πιο πέρα. Η γέφυρα στο τέρμα της Λαμπράκη δεν υπήρχε στα πρώτα χρόνια της χούντας απ' όσο θυμάμαι, αλλά χτίστηκε εντός της περιόδου της "συνταγματικής αναστολής". Επίσης δεν ήξερα ότι η Σκυλίτση έχει μετονομασθεί σε "Μικράς Ασίας", το βρίσκω πολύ δημοκρατικό γιατί αν και η οδός ήταν ονομασμένη για τον παλιό δήμαρχο Σκυλίτση στις αρχές του αιώνα, ο μετέπειτα χουντικός ομοφυλόφιλος Σκυλίτσης κατέστρεψε αρκετά τον Πειραιά, γκρέμισε το ρολόϊ-το πανέμορφο μέγαρο του παλιού δημαρχείου, (και μας έκλεισε και την Τρούμπα, που να πάρει και να σηκώσει!) :mrgreen:

Παραθέτω ένα Φώτο που βρήκα τυχαία (και είναι σίγουρα μετά την πρώτη πυρκαγιά, αλλά του ιδίου χρόνου) της αρχικής τοποθεσίας, με ορατά το μέγαρο Τζελέπη και στη γωνία το Σαμιώτικο καφενείο που έκλειναν όλοι οι ναυτικοί τα "μπάρκα" τους, και το οποίο δεν υπάρχει πια. (καθώς επίσης και το επάγγελμα "ναυτικός" όπως το ξέραμε στην Ελλάδα). Εδώ αναφέρεται το τραγούδι του Παπάζογλου.
ΠΕΙΡΑΙΑΣ.1929 ΕΜΠΟΡΙΚΑ ΚΑΤΑΣΤΗΜΑΤΑ, ΣΠΙΤΙΑ ΚΑΙ ΥΠΑΙΘΡΙΑ ΚΑΦΕΝΕΙΑ ΣΤΗΝ ΑΚΤΗ ΤΖΕΛΕΠΗ..jpg
ΠΕΙΡΑΙΑΣ.1929 ΕΜΠΟΡΙΚΑ ΚΑΤΑΣΤΗΜΑΤΑ, ΣΠΙΤΙΑ ΚΑΙ ΥΠΑΙΘΡΙΑ ΚΑΦΕΝΕΙΑ ΣΤΗΝ ΑΚΤΗ ΤΖΕΛΕΠΗ..jpg (79.4 KiB) Προβλήθηκε 3415 φορές

Απάντηση

Επιστροφή σε “Παρτιτούρες”