Ρόζα Εσκενάζυ

Από Rebeto-pedia
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση

Η ονομαστή τραγουδίστρια Ρόζα Εσκενάζυ γεννήθηκε στα τέλη του 19ου ή τις αρχές του 20ου αιώνα στην Πόλη και πέθανε στην Αθήνα (Περιστέρι) το 1980.

Βιογραφία

Eskenazipic.JPG

Η Ρόζα Εσκενάζυ, σεφαρδίτικης καταγωγής (Ισπανοεβραία), γεννήθηκε στην Κωνσταντινούπολη μεταξύ των ετών 1883 - 1905 και πέθανε στο σπίτι της, στην Κηπούπολη Περιστερίου στις 2 Δεκεμβρίου του 1980.

Πιστοποιητικό οικογενειακής κατάστασης της Ρόζας Εσκενάζυ
Πιστοποιητικό θανάτου της Ρόζας Εσκενάζυ

Το ακριβές έτος γεννήσεώς της είναι ασαφές. Ο Π. Κουνάδης, χρονολογώντας βάσει διηγήσεων του γιού του Μήτσου Σέμση, το τοποθετεί μεταξύ 1883 και 1887. Από την άλλη, τα επίσημα έγραφα (που συνετάχθησαν μετά την άφιξή της στην Ελλάδα) αναφέρουν 1905. Υπάρχει δηλαδή τεράστιο χάσμα!

Εντός της πρώτης δεκαετίας της ζωής της Ρόζας Εσκενάζυ, η οικογένεια της μετακομίζει στην Θεσσαλονίκη. Από εκεί θα βρεθεί στον Πειραιά όπου θα ξεκινήσει αρχικά ως χορεύτρια γύρω στο 1910. Ωστόσο, γρήγορα θα ασχοληθεί με το τραγούδι όπου αρχικά ερμηνεύει τόσο ελληνικά όσο και τούρκικα και αρμένικα τραγούδια.

Τα τέλη πλέον της δεκαετίας του 1920 έχουν φτάσει και η Ρόζα κάνει τις πρώτες της ηχογραφήσεις με τραγούδια του Παναγιώτη Τούντα. Σύντομα η φωνή της γίνεται αναγνωρίσιμη και μέσα στη δεκαετία του 1930 φωνογραφεί πληθώρα σμυρναίικων, ρεμπέτικων και δημοτικών τραγουδιών (περίπου 500 στον αριθμό) αποτέλεσμα της συνεργασίας της με κορυφαίους συνθέτες της Σμύρνης και της Πόλης (Σκαρβέλης, Περιστέρης, Τούντας, Τζόβενος, Παπάζογλου και άλλοι) .Ειρωνεία της τύχης, το ρεμπέτικο του τεκέ, που τόσο πιστά υπηρέτησε, έμελλε να σβήσει αφορμή ενός δικού της τραγουδιού. Το «Πρέζα όταν πιείς» αποτέλεσε την τέλεια αφορμή για την επιβολή μιας ήδη προδιαγεγραμμένης λογοκρισίας και απαγόρευσης απ’ το Μεταξικό καθεστώς. Έτσι σφραγίστηκε η πρώτη περίοδος του ρεμπέτικου τραγουδιού, η λεγόμενη και προπολεμική. Δεκαετία του ’40 και πριν τα κανόνια του Β’ παγκοσμίου πολέμου ηχήσουν, η Ρόζα πραγματοποιεί καλλιτεχνική περιοδεία στα Βαλκάνια, την Τουρκία και την Μέση Ανατολή ενώ μετά τη λήξη του πολέμου περιόδευσε και στις Η.Π.Α, όπου το ελληνικό στοιχείο ανθούσε. Τη δεκαετία του 1970, με το μεταγενέστερο ενδιαφέρον που εκδηλώθηκε για το ρεμπέτικο, η Ρόζα έρχεται και πάλι στην επιφάνεια παραμένοντας ενεργή ως το τέλος. Υπήρξε η πρώτη γυναίκα στην Ελλάδα που τραγούδησε σε πάλκο. Η ερμηνεία, το ύφος και η τεχνική της αποτελούν ακόμη και σήμερα σημείο αναφοράς όλων των τραγουδιστριών που ασχολούνται με το ρεμπέτικο τραγούδι.

Δισκογραφία

1929

  1. Τσιφτετέλι νεβά (Το πληγωμένο στήθος μου πονεί), Columbia 18065 Αγγλίας, 1929
  2. Τσιφτετέλι νεβά (Το πληγωμένο στήθος μου), Columbia 18079 Αγγλίας, 1929

1930

  1. Αλανιάρα μερακλού, Σύνθεση: Μενέλαος Μιχαηλίδης, Parlophon B.21550, 1930
  2. Αρμενίτσα μου, Σύνθεση: Μεσιέ Ρουπέν, Parlophon B.21574 Γερμανίας, 1930
  3. Η χασικλού, Σύνθεση: Παναγιώτης Τούντας, Parlophon Β.21574 Γερμανίας, 1930
  4. Ουσάκ τσιφτετέλι μανές (Όλοι έχουν πόνο), Parlophon Β.21561 Γερμανίας, 1930
  5. Παγκρατιώτισσα, Σύνθεση: Παναγιώτης Τούντας, Odeon G.A. 1461 Γερμανίας, 1930
  6. Ραστ κάντο μανές (Αν δεν με πιστεύεις), Odeon G.A. 1453 Γερμανίας, 1930
  7. Σεβνταλή σαμπάχ μανές (Τι ωφελεί τον άνθρωπο), Parlophon Β.21561 Γερμανίας, 1930
  8. Στη φυλακή, μανές (Άνοιξε μου φύλακα), Odeon G.A. 1453Γερμανίας, 1930
  9. Ταμπαχανιώτικος μανές (Στην τελευταία μου πνοή), Parlophon Β.21576 Γερμανίας, 1930
  10. Τζιτζιφιώτισσα, Σύνθεση: Παναγιώτης Τούντας, Parlophon Β.21586 Γερμανίας, 1930

1931

  1. Γλυκιά μου Έλλη, Σύνθεση: Παναγιώτης Τούντας, Columbia D.G.219 Ελλάδος, 1931
  2. Είναι μια στο Περιστέρι, Σύνθεση: Παναγιώτης Τούντας, Columbia D.G.219 Ελλάδος, 1931
  3. Η νέα χήρα, Σύνθεση: Ιάκωβος Μοντανάρης, Odeon G.A. 1574 Ελλάδος, 1931
  4. Θε να 'ρθώ στους Ποδαράδες, Σύνθεση: Παναγιώτης Τούντας, Odeon G.A. 1587 Ελλάδος, 1931
  5. Κακούργα πεθερά, Σύνθεση: Ιάκωβος Μοντανάρης, Odeon G.A. 1574 Ελλάδος, 1931
  6. Ματζόρε μανές (Για να σωθώ απ' τον θάνατο), Polydor V 51215 Γερμανιας, 1931
  7. Ντουγκιάχ μανές (Ο Χάρος είναι ο γιατρός για το δικό), Σύνθεση: Παναγιώτης Τούντας, Columbia D.G.220 Ελλάδος, 1931
  8. Ραστ γκαζέλ (Σαν κλαίγω τι με ωφελεί), Electrophone Ρ-9001 Αμερικής, 1931
  9. Σεχνάζ μανές (Σαν δυστυχεί ο άνθρωπος), Σύνθεση: Παναγιώτης Τούντας, Columbia D.G.220 Ελλάδος, 1931

1932

  1. Αραβί ουσάκ μανές, Αμανές, 1932
  2. Γιατί φουμάρω κοκαΐνη, Σύνθεση:Παναγιώτης Τούντας, Odeon G.A. 1624, 1932
  3. Την αγάπη μου την αποθύμησα, 1932

1933

  1. Αγιάτρευτος καημός, Σύνθεση:Κώστας Σκαρβέλης, HMV A.O. 2147, 1933
  2. Αερόπλανο θα πάρω, Σύνθεση: Παναγιώτης Τούντας, COLUMBIA DG-454, 1933
  3. Αραβί σαμπάχ, Αμανές, Columbia D.G.328, 1933
  4. Αρμενάκι, Παραδοσιακό, Parlophon B.21734, 1933

1934

  1. Αλεξανδριανή φελλάχα, Σύνθεση: Δημήτρης Σέμσης, HMV A.O. 2169, 1934
  2. Άπιστη κακούργα, Σύνθεση: Σ. Καρακάσης, HMV A.O. 2238, 1934
  3. Από το βράδυ ως το πρωί (Πρέζα όταν πιείς) Σύνθεση: Σ. Ψυριώτης, HMV A.O. 2179, 1934
  4. Ασκί μπανά, Σύνθεση: Αγάπιος Τομπούλης, Odeon G.A. 1930, 1934
  5. Βάλε με στην αγκαλιά σου, Σύνθεση: Βαγγέλης Παπάζογλου, HMV A.O. 2206, 1934
  6. Γιάμο, Παραδοσιακό, HMV A.O. 2232, 1934
  7. Γιαννούλα, Σύνθεση: Γρηγόρης Ασίκης, Odeon G.A. 1614 ή/και Odeon G.A. 1777, 1934
  8. Γιαννούσαινα, Σύνθεση: Σωτήρης Γαβαλάς, Odeon G.A. 1791, 1934
  9. Γιατί θες να μ' αφήσεις, Σύνθεση: Στέλιος Χρυσίνης, Odeon G.A. 1791, 1934
  10. Γίνομαι άντρας, Σύνθεση: Παναγιώτης Τούντας, Parlophon B.21674, 1934
  11. Δωσ'μου ένα φιλάκι, Σύνθεση: Μανώλης Χρυσαφάκης, HMV A.O. 2143, 1934
  12. Ζωνάρι, Σύνθεση: Σπύρος Περιστέρης, Odeon G.A. 1772, 1934
  13. Ντάρι-ντάντρα ο μπαγλαμάς, Σύνθεση: Μανώλης Χρυσαφάκης, HMV A.O. 2226, 1934

1935

  1. Άσ' τα λόγια , Σύνθεση: Γ. Πετροπουλέας - Π. Σκοπελίτης, HMV A.O. 2207, 1935

1936

  1. Αλανιάρα, Σύνθεση: Δ. Λαδόπουλος ή Μανησαλής , Columbia D.G.6273, 1936
  2. Αληθινή αγάπη, Σύνθεση: Παναγιώτης Τούντας, Columbia D.G.6199 και Columbia D.G.6249, 1936
  3. Απόψε αν θέλεις, Σύνθεση: Δημήτρης Σέμσης, HMV A.O. 2304, 1936
  4. Αραπίνα μου σκερτσόζα, Σύνθεση: Ε. Λαζάρου, HMV A.O. 2359, 1936
  5. Για να ξέρεις αλανιάρη, Σύνθεση: Γιώργος Καμβύσης, HMV A.O. 2319, 1936
  6. Γιαννάκης, Σύνθεση: Κώστας Σκαρβέλης, Columbia D.G.6200, 1936
  7. Γιάννη μου έσπασες τη στάμνα, Σύνθεση: Σταύρος Παντελίδης, Δίσκος HMV ΑΟ 2320, 1936
  8. Γιώργο μου φαρμακώθηκα, Columbia D.G.6224 και Columbia D.G.6231, 1936

1937

  1. Για την απονιά σου, Columbia D.G.6342, 1937

1938

  1. Αν φύγεις για την ξενιτιά, Σύνθεση: Δημήτρης Σέμσης, HMV A.O. 2501, 1938

1946

  1. Καλόγερος (Βαρέθηκα τις γκόμενες), Σύνθεση: Μάρκος Βαμβακάρης, Odeon G.A. 7336, 1946
  2. Χρόνια στον Περαία, Σύνθεση: Μάρκος Βαμβακάρης, Odeon G.A. 7336, 1946

Μετά το 1950

  1. Αμάν γιάμα γιαλελέλι, Σύνθεση Δημήτρης Μανίσαλης, 1950
  2. Αθηνούλα μου, 1954
  3. Αν περνάς κι αν δεν περνάς, 1954
  4. Άσε με, άσε με, Σύνθεση: Γιάννης Παπαϊωάννου, 1954
  5. Βγαίνει ο ήλιος κόκκινος, Παραδοσιακό, Standard F-9115, 1955
  6. Γεωργούλα, Parlophon B.74218 , 1950
  7. Γιατί να σ' ανταμώσω, Παραδοσιακό, 1953

Άγνωστης χρονολογίας

  1. Αηδόνι μου ζημιάρικο
  2. Ασημονέρι, Παραδοσιακό
  3. Χορεψέ μου τσιφτετέλι

Σύνδεσμοι

http://www.angelfire.com/music2/rebetiko/eskenazy.htm

Πηγές

1) Ρόζα Εσκενάζυ, Αυτά που θυμάμαι, Επιμέλεια: Κώστας Χατζηδουλης, Κάκτος, 1982. Αυτοβιογραφία